Urgentie ontbreekt bij Nederland om exportsteun in lijn te brengen met Glasgow-verklaring
Tijdens de Klimaattop in Glasgow besloten 39 landen om per eind 2022 te stoppen met het ondersteunen van de fossiele energiesector. Zeven van deze landen kwamen onder leiding van Nederland vandaag samen om te praten over het vergroenen van het overheidsinstrument waar de meeste winst te behalen valt; de exportkredietverzekering. Tussen 2018 en 2020 verleenden alleen al deze zeven landen voor 20 miljard euro aan exportsteun voor fossiele projecten. De landen hebben vandaag dé kans laten liggen om afspraken te maken over de implementatie van de Glasgow-verklaring, aldus Oil Change International, Milieudefensie en Both ENDS.
Vooral Nederland, als host van de Export Finance for Future (E3F) bijeenkomst, had een uitgelezen kans om na Glasgow meteen door te zetten met concrete afspraken om de doelen uit de Glasgow-verklaring te realiseren. Ook vandaag waarschuwden klimaatwetenschappers en het IEA dat er geen ruimte meer is voor nieuwe olie- en gasprojecten. Helaas zijn de E3F landen het nog niet eens geworden. Hoewel uitermate belangrijk, kwamen de afspraken van vandaag niet verder dan de belofte van meer transparantie, het verder opschalen van duurzame energie en het betrekken van andere landen. Hoe ze de doelen van de verklaring binnen de korte tijd van een jaar gaan halen, bleef onduidelijk. Zorgelijk, zeker gezien het feit dat de volgende meeting van E3F pas in de tweede helft van 2022 gepland staat.
Geen uitzonderingen
Heldere afspraken over het stoppen van fossiel ontbraken, terwijl die nu noodzakelijk zijn. Want hoewel de Glasgow-verklaring een grote stap in de goede richting is, laat deze nog erg veel ruimte voor landen en fossiele bedrijven om uitzonderingen te bedingen en de beloften uit de verklaring af te zwakken. De E3F landen zouden per direct moeten stoppen met het ondersteunen van fossiele projecten en overgaan tot het ondersteunen van fossiel. Dat is noodzakelijk voor het klimaat en beter voor het stimuleren van meer groene banen, in Nederland én in de landen waar exporteurs actief zijn.
Om dat voor elkaar te krijgen moeten de ondertekenaars van de verklaring een tijdspad opstellen, inclusief doelen, afspraken en monitoring. Hoe ondersteunen zij elkaar in de transitie en hoe zorgen zij dat zo veel mogelijk landen zich erbij aansluiten? Daarnaast is het van groot belang de uitzonderingen en onduidelijkheden op tafel te krijgen, zoals het onderscheid tussen directe en indirecte ondersteuning.
Daad bij het woord
"De Glasgow-verklaring is een belangrijke stap voor regeringen om de publieke steun voor fossiele brandstoffen zo snel mogelijk te stoppen", zegt Niels Hazekamp van Both ENDS. "Alle landen zijn het erover eens dat ferme actie nodig is, maar er werd vandaag nog teveel gepraat over allerlei uitzonderingen in de verklaring. Die mogen niet misbruikt worden om fossiele projecten, met name als het gaat om gas en LNG, toch doorgang te laten vinden, want gas is geen transitiebrandstof. Investeringen in gas zorgen er juist voor dat ontwikkelingslanden nog decennialang aan het gas vast zitten en de opbrengsten ervan zijn bovendien twijfelachtig."
Isabelle Geuskens van Milieudefensie: "Dat heeft enorme economische risico's voor arme landen, en leidt regelmatig ook tot schendingen van mensenrechten, zoals we onlangs in Mozambique hebben gezien. Landen in het Zuiden, die de grootste last van de klimaatcrisis ondervinden, worden hierdoor voor decennia gegijzeld in fossiele afhankelijkheid, terwijl ze veel groen potentieel hebben dat hierdoor niet van de grond komt. Alleen een volledige inzet op een just transition naar hernieuwbaar, kan hun duurzame ontwikkeling en weerbaarheid bevorderen. Het is het minste dat we kunnen doen om onze enorme klimaatschuld af te lossen"
Laurie van der Burg van Oil Change International: "Dankzij aanzienlijke publieke druk hebben alle Export Finance for Future landen uiteindelijk In Glasgow toegezegd te stoppen met het financiering van een sector die tot het verleden behoort. De wetenschap laat onomstotelijk zien dat dit nu moet gebeuren, niet pas over een jaar. We willen ook een goed E3F-plan waarmee de toezeggingen die in Glasgow zijn gedaan, stevig worden verankerd in bestaande multilaterale beleidsprocessen, zoals bij de OESO, zodat deze verplichtingen ook gaan gelden voor achterblijvende landen, waaronder Korea, Japan, China en Australië."
De organisaties roepen de E3F landen op om met Export Finance for Future ook echt naar de toekomst te kijken en niet te blijven hangen in de vervuilende manier van denken en handelen van vroeger. Het komende jaar hebben zij de kans om de kaders neer te zetten om de miljarden aan overheidssteun in te zetten voor schone energie en zo klimaatverandering tegen te gaan en zich ontwikkelende landen te helpen bij een rechtvaardige en toekomstbestendige transitie.
Voor meer informatie
Lees meer over dit onderwerp
-
Dossier /
Gas in Mozambique
In 2011 werd in het noorden van Mozambique, in de kustprovincie Cabo Delgado, één van de grootste gasvoorraden ter wereld gevonden. Er wordt in totaal 25 miljard dollar geïnvesteerd om het gas te kunnen winnen. Tientallen multinationals en financiers zijn betrokken bij deze snelle ontwikkelingen. Voor mensen die in Cabo Delgado wonen is het heel moeilijk om enige invloed uit te oefenen op de plannen en activiteiten, terwijl zij de negatieve gevolgen ondervinden. Zij raken land kwijt door de komst van al deze bedrijven.
-
Voor de pers / 19 mei 2021
Ondanks geweld 900 miljoen euro Nederlandse exportsteun naar Van Oord in Mozambique
Op 25 maart jl, een dag na bloedige aanslagen in Noord-Mozambique, besloot de Nederlandse staat tot een exportkredietverzekering ter waarde van 900 miljoen euro voor de activiteiten van baggeraar Van Oord in het land. Het bedrijf voert baggerwerkzaamheden uit in een zeer omstreden gasproject dat volgens Mozambikaanse belangengroepen een belangrijke rol speelt in het escalerende geweld in de regio. Maatschappelijke organisaties Both ENDS, Milieudefensie en Oil Change International en de Mozambikaanse organisaties waarmee zij samenwerken, zijn geschokt over de gang van zaken en roepen de Nederlandse overheid en de Nederlandse exportkredietverzekeraar Atradius DSB ter verantwoording.
-
Nieuws / 14 december 2020
Groene exportsteun biedt toekomstperspectief
Op 12 december jl. kondigde het Verenigd Koninkrijk aan te stoppen met exportsteun voor fossiele projecten. Both ENDS is daar blij mee en vindt dat Nederland zo snel mogelijk dit goede voorbeeld moet volgen. Samen met organisaties in Europa en ver daarbuiten maken we ons al jaren hard voor het verduurzamen van exportsteun en andere financiële instrumenten van de overheid. De eerste en meest belangrijke stap daarin is het stoppen met het stimuleren van de fossiele brandstoffensector, en in plaats daarvan juist ondersteuning te bieden aan de ontwikkeling van duurzame energieopwekking.
-
Publicatie / 17 november 2019
-
Publicatie / 17 november 2019
-
Nieuws / 22 november 2021
E3F, ‘Exportfinanciering voor de Toekomst’ biedt Nederland mooie kansen
Exportondersteuning – en vooral die aan fossiele projecten – staat recentelijk flink in de belangstelling. En dat is maar goed ook, want alleen al in Nederland hebben we het over fossiele exportsteun ter waarde van 1,5 miljard euro per jaar. Tijdens de klimaattop in Glasgow lanceerde het Verenigd Koninkrijk een verklaring waarin zij beloven voor het einde van 2022 te stoppen met het verlenen van exportsteun aan fossiele projecten. Na enige aarzeling sloot ook Nederland zich aan bij de verklaring – die inmiddels al door bijna veertig landen en financiële instellingen is getekend.
-
Brief / 15 april 2021
Maatschappelijke organisaties sturen reactie op de inhoud van het E3F-initiatief
Op woensdag 14 april lanceerden zeven landen, waaronder Nederland, een initiatief genaamd Export Finance for Future (E3F), waarin ze een aantal ambities vastleggen met betrekking tot het afbouwen van exportondersteuning voor de fossiele sector. Maatschappelijke organisaties, inclusief Both ENDS, zijn blij met deze stap, maar de landen zullen zich toch moeten committeren aan veel ambitieuzere doelen dan die welke nu zijn gepresenteerd. Zij stelden daarom een verklaring op met de volgens hen zwakke punten van het door E3F voorgestelde beleid, aangevuld met aanbevelingen voor verbeteringen.
-
Brief / 31 mei 2021
Brief aan Informateur Hamer over afbouwen fossiel exportsteun
Nederland moet zo snel mogelijk stoppen met het verlenen van exportsteun aan Nederlandse bedrijven voor vervuilende, fossiele projecten in het buitenland. Daarover schreef een brede coalitie van nationale en internationale maatschappelijke organisaties onder leiding van Both ENDS, Milieudefensie en Oil Change International vrijdag 28 mei 2021 een brief naar de onderhandelaars in de formatie.
-
Dossier /
Paris Proof Export Support
Bijna tweederde van de exportkredietverzekeringen die Atradius DSB in de periode 2012 tot 2018 verleende, ging naar de fossiele-energiesector. Dat staat haaks op de klimaatafspraken van Parijs die Nederland heeft ondertekend.
-
Voor de pers / 13 december 2020
Persbericht: Nederland kan niet achterblijven nu Verenigd Koninkrijk stopt met fossiele exportsteun
Nu het Verenigd Koninkrijk aankondigt te stoppen met exportsteun voor fossiele projecten, is er voor Nederland geen excuus meer om af te wachten. Dat vinden milieuorganisaties Both ENDS, Oil Change International en Milieudefensie. Dat is nodig voor de klimaatafspraken van het Parijsakkoord. Komende week stemt de Kamer over moties om een einde te maken aan de exportsteun voor winning, verwerking en transport van olie, gas en kolen.
-
Nieuws / 15 april 2021
Nieuw initiatief voor afbouwen exportsteun voor fossiel niet ambitieus genoeg
Op woensdag 14 april lanceerden zeven landen, waaronder Nederland, een initiatief genaamd Export Finance for Future (E3F), waarin ze een aantal ambities vastleggen met betrekking tot het afbouwen van exportondersteuning voor de fossiele sector. Vele NGOs wereldwijd, waaronder in Nederland onder andere Both ENDS, hebben de laatste jaren opgeroepen tot het opzetten van een dergelijk initiatief en we zijn dan ook blij met deze stap. Om resultaten te behalen en bij te dragen aan de klimaatdoelen van Parijs, zullen de landen zich echter moeten committeren aan veel ambitieuzere doelen dan die welke nu zijn opgesteld. Bezorgde maatschappelijke organisaties, inclusief Both ENDS, stelden daarom een verklaring op met de volgens hen zwakke punten van het door E3F voorgestelde beleid, aangevuld met aanbevelingen voor verbeteringen.
-
Voor de pers / 18 november 2019
Persbericht: Overheid ondermijnt eigen klimaatbeleid met exportkredietverzekering
Nederland verstrekt jaarlijks exportkredietverzekeringen en –garanties ter waarde van 1,5 miljard euro aan Nederlandse bedrijven die actief zijn in de olie- en gassector in het buitenland. Deze ondersteuningbedraagt anderhalf keer het jaarlijkse bedrag dat het kabinet-Rutte uittrekt voor klimaatinitiatieven wereldwijd. De beoogde effecten van het Nederlandse internationale klimaatbeleid worden door deze fossiele exportsteun meer dan teniet gedaan. Dat is de conclusie van een nieuw rapport van Both ENDS, dat vandaag is gepubliceerd.
-
Voor de pers / 1 februari 2021
UK, VS en EU-ministers stoppen met steun voor fossiel, Nederland moet volgen
Nederland moet het voorbeeld van de VS en de EU volgen en fossiele financiering direct stoppen. Dat zeggen Both ENDS, Milieudefensie en Oil Change International.
-
Brief / 13 juli 2021
Onze reactie op verkenning Kaag en Vijlbrief vergroening Exportkredietverzekering
Demissionair minister Kaag en Staatssecretaris Vijlbrief presenteerden een verkenning voor een mogelijk scenario voor vergroening van de exportkredietverzekering. Het scenario draagt volgens Both ENDS, Milieudefensie en Oil Change International veel te weinig bij aan mondiale klimaatambities, zoals het beperken van de opwarming van de aarde tot maximaal 1,5 graad ten opzichte van het pre-industriële tijdperk. Nederland heeft zich daaraan wel gecommitteerd en daarom stuurden de drie NGOs in een reactie op de verkenning een oproep om uiterlijk eind oktober alsnog een scenario te presenteren dat de EKV in lijn brengt met de 1,5°C doelstelling.
-
Voor de pers / 4 november 2021
Onder andere VS, Canada en VK, stoppen met internationale steun voor fossiel, Nederland doet niet mee
Glasgow – Vandaag, tijdens de klimaattop in Glasgow kondigden meer dan 20 landen en instellingen, waaronder de Europese Investeringsbank, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten en Denemarken, aan voor eind 2022 te zullen stoppen met internationale publieke financiering (ontwikkelingsgeld en exportsteun) voor olie-, gas- en steenkoolprojecten. Tezamen zijn de ondertekenaars verantwoordelijk voor meer dan USD 15 miljard per jaar aan internationale steun voor fossiel. Nederland heeft het statement niet ondertekend. De Nederlandse ontwikkelingsbank, FMO, doet wel mee.
-
Externe link / 17 november 2021
Stop exportondersteuning voor gasproject in Mozambique
Julio Bichehe Erneste van de Boerenvakbond Cabo Delgado Mozambique (UPC) sprak tijdens een side-event van COP26 in Glasgow over de negatieve effecten van exportsteun voor fossiele projecten voor de lokale bevolking en hun milieu, en over de noodzaak om juist projecten voor hernieuwbare energie te ondersteunen.
-
Publicatie / 18 juni 2017
-
Publicatie / 15 maart 2023
-
Evenement / 3 november 2021, 16:45 - 18:00
UNFCCC COP 26 side event ‘Aligning export finance with the Paris Agreement: high time to phase out fossil fuels’
Veel landen ondersteunen investeringen in fossiele brandstoffen in het buitenland via hun exportkredietverzekeraar (EKV). Dit draagt bij aan zogeaamde carbon lock-in, waarbij bedrijven of zelfs landen, om de investering terug te verdienen, zolang als de levensduur is van zo'n project, CO2 blijven uitstoten. Dat gaat vaak zelfs om perioden van decennia. Dit vertraagt de overgang naar hernieuwbare energiebronnen ernstig en is in strijd met met art. 2.1c van de het klimaatakkoord van Parijs.
Dit side-event gaat in op de gevolgen van exportfinanciering voor fossiele projecten in het mondiale Zuiden. Daarnaast worden concrete aanbevelingen gegeven om exportkredietverzekeraars CO2-arm te maken.
Meld je hier aan!
-
Nieuws / 15 oktober 2021
Duits onderzoek bevestigt: Nederlandse exportondersteuning is niet Paris Proof
De Nederlandse exportkredietverzekeraar Atradius DSB opereert haaks op het Klimaatakkoord van Parijs; in naam van de Nederlandse Staat blijft het investeringen in fossiele brandstoffen flink ondersteunen. Dat blijkt uit een rapport van Duits onderzoeksbureau Perspectives Climate Research (PCR), waarin de exportkredietverzekeraars van Nederland en die van Japan langs de Parijs-lat worden gelegd op het gebied van hun klimaatambities.