Analyse van VN-evaluatie van SDG 15 "Leven op het land"
In juli 2018 vond het zesde High-Level Political Forum (HLPF) on the Sustainable Development Goals (SDG's) plaats op het hoofdkwartier van de VN in New York. Dit forum biedt gelegenheid om de wereldwijde voortgang richting het bereiken van de duurzame ontwikkelingsdoelen te bespreken. Ook kunnen landen hun vrijwillige nationale rapporten presenteren. Dit jaar stond SDG 15 - "Leven op het land" – centraal.
"Bescherm, herstel en bevorder het duurzaam gebruik van ecosystemen, beheer bossen duurzaam, bestrijd woestijnvorming en landdegradatie en draai het terug en roep het verlies aan biodiversiteit een halt toe," zo luidt de opdracht van SDG 15. Hier zijn nog 12 onderliggende doelen en 14 indicatoren aan gekoppeld.
Ontbossing en verwoestijning nemen toe
De toetsing van SDG 15 komt geen moment te vroeg: het betreft de bescherming en het behoud van een aantal van de kwetsbaarste natuurlijke bronnen die onmisbaar zijn voor het overleven van de mens. Al is sinds de jaren '90 van de vorige eeuw het tempo van de wereldwijde ontbossing over het algemeen gedaald, wijzen recente rapporten echter uit dat op mondiaal niveau de boombedekking (hieronder vallen zowel aangeplante als natuurlijke bossen) in het algemeen en de tropische regenwouden in het bijzonder nog nooit zo snel geslonken zijn als in 2016 en 2017. Dit is te wijten aan de oprukkende industriële landbouw en veeteelt (bijv. voor vee, soja, palmolie en cacao) ten koste van de tropische regenwouden in Latijns-Amerika, Zuid-Oost Azië en Afrika.
De verbanden tussen ontbossing, verlies van biodiversiteit, landdegradatie, klimaatverandering, onzekerheid over landgebruik, voedselonzekerheid, genderongelijkheid en armoede worden steeds duidelijker. Maatregelen om SDG 15 - een van de minder tastbare doelen voor nationale beleidsmakers - te implementeren blijven dus van cruciaal belang.
SDG 15: grote uitdagingen blijven liggen
Helaas deed de toon van de discussies tijdens het HLPF geen recht aan de alarmerende feiten. Sprekers van VN-instellingen en nationale regeringen benadrukten liever de positieve boodschappen. In het beste geval werd in vage bewoordingen en zonder specifieke eisen of maatregelen onderkend dat er inderdaad "meer moet worden gedaan". Helaas was er binnen de drie uur die er op de HLPF-agenda voor gereserveerd waren geen ruimte voor een echte discussie over de belemmeringen en uitdagingen rond SDG 15, laat staan dat de belangen van alle betrokkenen aan de orde kwamen. De meeste sprekers legden de focus liever op de voordelen van het groeiende 'ecosysteem' aan beschikbare data om trends te analyseren en de voortgang aan te tonen. De grote problemen rond land, voedsel en watervoorziening waarmee miljoenen mensen dag in dag uit kampen bleven nagenoeg onbenoemd. Onder het auspiciën van de VN met zijn formele sfeer en discussieprotocollen wint de diplomatie het van de urgentie.
Onwenselijk neveneffecten van SDG-doelen
De problemen rond de aanpak van ontbossing zijn representatief voor de inherente spanningen binnen het SDG-kader. Op VN-niveau verplichten de leden zich te streven naar integrale "duurzame ontwikkeling" met als uiteindelijk doel dat 'niemand achterblijft'. Desondanks biedt het kader staten expliciet de mogelijkheid een eigen definitie van 'duurzame ontwikkeling' te hanteren en die conform hun eigen prioriteiten en capaciteiten in te vullen. Op nationaal niveau vindt er dus vaak een uitruil plaats tussen de maatschappelijke, economische en milieupijlers van duurzame ontwikkeling.
Zo wordt bijvoorbeeld 73% van de ontbossing in de tropische en subtropische zones veroorzaakt door het omzetten van bos naar landbouwgrond. Uit rapporten van maatschappelijke organisaties valt op te maken dat de opbrengsten hiervan vooral geëxporteerd worden (vooral naar de rijkere landen in Europa en Noord-Amerika). De bijdrage aan het levensonderhoud of de voedselvoorziening ter plaatse valt echter verwaarlozen.
En ook al komt er steeds meer informatie beschikbaar over gebieden die vanwege de biodiversiteit door de nationale autoriteiten worden aangewezen als 'bos' of 'beschermd gebied', en ook al zijn er positieve ontwikkelingen in het aantal 'duurzaam beheerde' gebieden of gebieden met 'high conservation values': Deze statistische vooruitgang valt in het niet bij de enorme gebieden die jaarlijkse ten prooi vallen aan uitdroging, braakligging en degradatie en de miljoenen mensen die daardoor ontheemd raken. Helaas worden de problemen van ontbossing en landdegradatie zelfs binnenskamers bij de VN primair afgedaan als lokale kwesties waarvoor de regeringen binnen wier grenzen ze zich afspelen verantwoordelijk zijn. Ze worden dus niet beschouwd als mondiale uitdagingen die onlosmakelijk verbonden zijn met onze wereldeconomie en alleen opgelost kunnen worden onder gezamenlijke verantwoordelijkheid met dito leiderschap
Het blijft 'Business as usual'
In het officiële HLPF-rapport wordt het probleem van landdegradatie specifiek benoemd als een essentiele uitdaging voor de verwezenlijking van SDG 15, zij het in neutrale en diplomatieke bewoordingen. Het kader biedt nationale regeringen de ruimte economische ontwikkeling voorrang te geven boven maatschappelijke en milieuproblemen en laat de gebruikelijke gang van zaken van het huidige mondiale economische systeem feitelijk ongemoeid. Concrete oplossingen voor de complexe en sterk samenhangende problemen van ontbossing, landdegradatie, verwoestijning, voedsel- en waterschaarste en armoede blijven dan ook uit. Bij de thematische bespreking van SDG 15 tijdens het HLPF kwamen de urgente kwesties slechts zijdelings aan bod. De behandeling leverde niet veel meer op dan een inventarisatie van de problemen die we al kennen, zij het met nieuwe statistieken.
Tijdens het HLPF werd dus een belangrijke kans gemist om onder de aandacht te brengen dat SDG 15 cruciaal is voor veel andere SDG's en doelen, waaronder voedselzekerheid, en een kritieke maatstaf vormt voor de algehele voortgang van de 2030 Agenda. Er is niets minder dan een paradigmaverschuiving nodig willen de doelen voor 2030 daadwerkelijk gerealiseerd kunnen worden. De kleine boeren, arme stadsbevolking, landlozen, vrouwen, inheemse volkeren en andere gemarginaliseerde groepen beseffen dat. Zij zijn aangewezen op de regeringen en leiders van de wereld die de 2030 Agenda eindelijk serieus moeten gaan nemen – niet als een mooi model voor welvaart maar als een urgente en hoogstnoodzakelijke prioriteit.
Lees meer over dit onderwerp
-
Nieuws / 14 juni 2019
Both ENDS partner TUK overhandigt symbolische boom aan minister Schouten
Rahmawati Retno Winarni van TUK, een partnerorganisatie van Both ENDS in Indonesië, overhandigde gisteren, mede namens 10 NGO's, een symbolische boom en een oproep aan de Nederlandse minister van Landbouw Carola Schouten. De NGO’s dringen bij EU-regeringen, waaronder de Nederlandse, aan op strenge EU-wetgeving om de vernietiging van bossen en ecosystemen tegen te gaan en mensenrechten te beschermen.
-
Nieuws / 2 augustus 2019
EU onthult 'actieplan' tegen ontbossing
De EU is nog steeds een van de grootste importeurs van ontbossing. Voor de vraag in de EU naar producten als soja, palmolie, rundvlees, koffie en cacao worden namelijk miljoenen hectares tropisch regenwoud gerooid. De ontbossing heeft grote gevolgen voor de biodiversiteit en het klimaat en gaat vaak gepaard met geweld en schendingen van de mensenrechten van de lokale gemeenschappen en inheemse bevolking. Samen met partners heeft Both ENDS actief gelobbyd bij de Europese Commissie voor een stevig plan van aanpak tegen de ontbossing en mensenrechtenschendingen verbonden met de import van landbouwproducten naar de EU.
-
Dossier /
The merits of community-based restoration
Globally, the area that is suffering desertification and land degradation is ever expanding. Unsustainable and often large-scale agricultural practices, including the copious use of pesticides and fertilizers, are a major driver of land degradation, aprocess that is further exacerbated by climate change, causing more erratic rainfall patterns, longer periods of drought and unpredictable growing seasons. This is very problematic not only for the hundreds of millions of people who directly depend on land and water for their livelihoods, but also for life on earth as a whole. It is clear that this process must be stopped and reversed, better sooner than later. But how to go about it?
-
Publicatie / 15 augustus 2017
-
Publicatie / 14 januari 2019
-
Publicatie / 14 januari 2019
-
Nieuws / 28 september 2017
Both ENDS bij de UNCCD: het gaat om mensen
Both ENDS nam eerder deze maand deel aan de Conference of the Parties (COP) van de UNCCD in Ordos, Binnen-Mongolië in China. We maakten deel uit van de delegatie van het Drynet netwerk met als doel om de lokale realiteit naar de internationale discussies te brengen.
-
Blog / 25 september 2017
Met goede praktijkvoorbeelden naar de UNCCD-top
Door Karin van BoxtelToegang tot, eigendom van en controle over land is een essentiële factor in het streven naar 'Land Degradation Neutrality' (het stoppen van landdegradatie; LDN) en duurzaam landgebruik. Duurzaamheid betekent vaak dat je moet investeren op de lange termijn, en onzekerheid weerhoudt landgebruikers daarvan. Vooral landrechten van vrouwen zijn belangrijk, omdat zij meestal degenen zijn die het land bewerken en dus LDN in de praktijk moeten brengen.
-
Nieuws / 30 augustus 2019
Spijkers met koppen tijdens de UNCCD-COP in India
Honderden miljoenen mensen wonen wereldwijd in gebieden waar de bodem uitgeput is, vaak noodgedwongen of omdat de regio waar zij al generaties wonen, in de loop van de tijd steeds droger is geworden. De woestijn rukt op en dat is een mondiaal probleem. De meningen over de oorzaken van landdegradatie en verwoestijning, maar vooral over de oplossingen, zijn zeer verdeeld. Om daarover te praten, vindt van 2 tot 14 september de tweejaarlijkse wereldwijde VN-conferentie over verwoestijning plaats. Daar komen beleidsmakers, wetenschappers, NGO's, boerinnen en boeren, veehouders, herders en bedrijven van over de hele wereld bij elkaar. Onze collega Nathalie van Haren gaat ernaartoe en legt hieronder uit met welk doel.
-
Publicatie / 27 juni 2018
-
Nieuws / 15 november 2018
Alle ogen op de Amazone: de toekomst van bosbescherming in Brazilië
Op woensdag 14 november plaatste de Volkskrant een gezamenlijk opiniestuk van Both ENDS, Hivos, Greenpeace Nederland en Witness over de ontbossing in het Amazonegebied die nog altijd in rap tempo doorgaat, met desastreuse gevolgen voor de inheemse bewoners van het gebied, de biodiversiteit en het klimaat. Nederland is een van de grootste afnemers van Braziliaanse landbouwproducten zoals soja en rundvlees en zou ervoor moeten zorgen dat ontbossing, landroof en mensenrechtenschendingen in die productieketens niet voorkomen. Helaas is dat nu nog niet de realiteit.
-
Publicatie / 1 september 2017
-
Publicatie / 1 september 2017
-
Transformative Practice /
Inclusief landbeheer
Both ENDS werkt samen met partners wereldwijd aan inclusief landbeheer. We willen dat land op een eerlijke en inclusieve manier wordt beheerd en duurzaam wordt gebruikt, waarbij de rechten en belangen van lokale gemeenschappen centraal staan.
-
Nieuws / 15 oktober 2020
Landrechten voor inheemse volkeren om hun bossen te beschermen
Institut Dayakologi maakt zich hard voor het behoud van de inkomstenbronnen en culturen van de inheemse bewoners van West-Kalimantan. Een van de centrale doelen is het veiligstellen van de landrechten van hun voorouders. Dit is niet alleen essentieel voor het bestaan van deze mensen, maar ook voor de bossen en ecosystemen waarop zij zijn aangewezen voor hun inkomsten, identiteit, cultuur en gebruiken.
-
Voor de pers / 14 december 2020
Minister Schouten: “We kunnen dit signaal voor een sterke bossenwet niet negeren”
Minister Carola Schouten (LNV) heeft vandaag in Den Haag symbolisch bijna 1,2 miljoen stemmen voor een sterke Europese bossenwet in ontvangst genomen. "Wat een indrukwekkend resultaat! Dit kunnen we niet zomaar naast ons neerleggen. We zetten de schouders eronder om dit signaal om te zetten in maatregelen", zei de minister.
-
Dossier /
Rich Forests
Rich Forests promoot een duurzaam en toekomstbestendig productiesysteem en ondersteunt daartoe onder andere het omvormen van gedegradeerd land tot voedselbossen. Daarmee voorzien mensen in hun levensonderhoud, vergroten ze hun inkomsten en herstellen ze tegelijkertijd bodem en biodiversiteit.
-
Nieuws / 15 maart 2021
Hoe scoort Nederland op het halen van de SDG's?
In 2015 werden door de Verenigde Naties de Sustainable Development Goals (SDG's) in het leven geroepen. Deze 17 specifieke doelen, die allemaal met elkaar te maken hebben, zouden samen in 2030 moeten resulteren in een betere, eerlijke en meer duurzame wereld waarin niemand achterblijft. Nederland heeft zich als lid van de VN gecommitteerd aan het bevorderen van de SDG's, en elk jaar brengen het CBS en de Rijksoverheid rapporten uit over de voortgang. Volgens de initiatiefnemers van 'SDG Spotlight Nederland' is er echter behoefte aan een jaarlijks rapport dat de prestaties van Nederland op het gebied van specifieke SDG's vanuit een andere invalshoek bekijkt. Fiona Dragstra en Stefan Schuller van Both ENDS droegen bij aan de publicatie over 2020 en vertellen waarom deze volgens hen van belang is.
-
Publicatie / 8 april 2019
-
Dossier /
Communities Regreen the Sahel
In verschillende landen in de Sahel heeft de lokale bevolking uitgestrekte stukken land hersteld door dat wat spontaan uit de grond komt te verzorgen, en jonge gewassen en bomen te beschermen tegen vee en andere gevaren.